1 bağ demir kaç ton? Bu soru, inşaat projelerinde demir alım yapacak herkesin ilk sorduğu sorulardan biri. Özellikle küçük ölçekli işlerde veya bütçe planlaması yapan müteahhitler, malzeme alımlarında bu bilgiyi doğru hesaplamazsa hem maliyetlerde hata yapar hem de işin akışını sekteye uğratır. Gerçekten de 1 bağ demir kaç ton eder? Cevap, demirin çapına, uzunluğuna ve üreticisine bağlı. Ama bu cevabı vermeden önce, neden bu bilginin kritik olduğunu anlamalısınız.

Demir Bağları Nasıl Üretilir ve Nasıl Satılır?

İnşaat sektöründe kullanılan çelik demirler, çaplarına göre sınıflandırılır: 8 mm, 10 mm, 12 mm, 14 mm, 16 mm, 18 mm, 20 mm, 22 mm ve 25 mm gibi. Bu demirler, fabrikalarda uzunlukları 12 metreye ayarlanarak sarılır ve her biri bir bağ olarak paketlenir. Bu paketler, kamyonlara yüklenirken ve depolarken daha kolay taşınmasını sağlar. Türkiye’de demir bağları genellikle 12 metre uzunluğunda ve 100 adet demir çubuktan oluşur. Bu 100 adet, bir bağın standart miktarıdır.

Bu bağlar, satıcılar tarafından ağırlıkla değil, adetle satılır. Ama sizin için önemli olan, toplam tonaj. Çünkü betonarme yapıların tasarımı, demirin ağırlığına göre yapılır. Bir kolonun donatısı, bir kirişin donatısı, bir döşemenin donatısı… Hepsi tonaj cinsinden hesaplanır. O yüzden 1 bağın kaç ton olduğunu bilmek, sadece fiyat tahmini değil, yapısal güvenliği de etkiler.

1 Bağ Demir Kaç Ton? Çapa Göre Hesaplama Tablosu

1 bağ demirin ağırlığı, çapla doğrudan orantılıdır. 8 mm çaplı bir demir, 25 mm çaplı bir demirden çok daha hafiftir. İşte Türkiye’de yaygın olarak kullanılan çaplara göre 1 bağ (100 adet, 12 metre uzunluklu) demirin yaklaşık ağırlıkları:

Bu tabloyu incelediğinizde, 12 mm çaplı demirin 1 bağının yaklaşık 1 ton olduğunu görürsünüz. Bu, inşaat projelerinde en çok kullanılan çap. 16 mm ve üzeri demirler ise büyük yapılar için tercih edilir. 25 mm çaplı bir bağ ise hemen hemen 5 ton ağırlığında. Bu, bir kamyonun tam yüküne yakın bir ağırlıktır.

Neden Bu Hesaplamalar Kritik?

Bir inşaat projeniz varsa, betonarme hesapları yapıldıktan sonra toplam demir miktarı tonaj cinsinden belirlenir. Örneğin, 3 katlı bir apartman için 12 ton demir gerekebilir. Eğer satıcıya 12 ton demir istiyorsanız, 12 tonu nasıl bölersiniz? 12 tonu, 1.065 tonluk 12 mm çaplı bağlarla tamamlamak için 11.26 bağ gerekir. Yani 12 bağ alırsanız, 0.26 bağ fazla alırsınız. Bu fazla demir, hem maliyeti artırır hem de depolama sorunu yaratır.

Bu yüzden, doğru hesaplamayı yapmak, hem bütçenizi korur hem de işin akışını etkiler. Birçok müteahhit, demir alırken “10 bağ 12 mm” diye sipariş verir, ama 10 bağın tam olarak kaç ton olduğunu bilmez. Sonuçta, teslimatta 10.65 ton gelir, ama onu 10 ton olarak kabul eder. Bu küçük farklar, yıllar içinde binlerce lira fark yaratır.

Demir Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

1 bağ demirin ağırlığını bilmek yeterli değil. Satıcıya güvenmek de yeterli değil. İşte demir alırken gözden kaçırmayacağınız 4 kritik nokta:

1. Çap doğruluğu: 12 mm diye satılan demir, aslında 11.5 mm olabilir. Bu durumda ağırlık %4 kadar azalır. Bu, yapısal güvenlik riski oluşturur. Demirin çapını bir kumpasla ölçün.
2. Uzunluk: 12 metre olmayan demirler, bazı satıcılar 11.8 metreye kadar kısaltır. Bu da toplam ağırlığı etkiler. Her bağdan birkaç adedi ölçün.
3. Yüzey kalitesi: Rüzgâr, nem ve depolama koşulları demirde paslanmaya neden olur. Paslı demir, betonla iyi yapışmaz. Paslı demirleri geri çevirin.
4. Satıcı güvenilirliği: Üretici markası (örneğin, Erdemir, Çelik İskan, İskenderun Çelik) belirtilmişse, kalite daha güvenilirdir. Markasız demirlerin ağırlığı ve çapı genellikle tutarsızdır.

Demir Fiyatı Nasıl Belirlenir?

Demir fiyatları, çelik piyasasının global döngüsüne bağlıdır. Türkiye’de demir fiyatları, genellikle İskenderun Çelik ve Erdemir’in ilan ettiği fiyatlarla yönlendirilir. 2026 başı itibarıyla, 12 mm çaplı demirin ton fiyatı 38.000 TL civarındadır. Bu durumda, 1 bağ (1.065 ton) yaklaşık 40.500 TL eder.

Ama burada dikkat: Bu fiyat, demirin fabrikadan çıkış fiyatıdır. Taşıma, depolama, yüklenme ve vergiler eklenince, siteye teslim fiyatı %15-20 daha yüksektir. Bir satıcı size 38.000 TL/ton demişse, bunun neyi kapsadığını netleştirin. Bazı satıcılar “tüm masraflar dahil” der, bazıları ise sadece malzeme fiyatını söyler.

Demir Hesaplama İçin Pratik Bir Kural

İnşaat mühendisleri arasında yaygın bir kısaltma var: “12 mm çaplı demirin 1 metresi yaklaşık 0.88 kg’dır.” Bu kuralı kullanarak, projenizdeki toplam demir uzunluğunu çarparak yaklaşık tonajı bulabilirsiniz.

Örneğin, bir kirişte 300 metre 12 mm demir varsa:

300 x 0.88 = 264 kg

1000 kg = 1 ton olduğu için, bu kiriş için 0.264 ton demir gerekir. Bu hesapla, tüm kirişler, kolonlar ve döşemeleri tek tek toplayabilirsiniz. Bu yöntem, tam hesaplamaları yapmadan hızlı bir tahmin yapmanıza yarar.

Ne Zaman Kaç Bağ Almalısınız?

Projenizde 15 ton 12 mm demir gerekirse, 15 ÷ 1.065 = 14.08 bağ almanız gerekir. Yani 15 bağ almalısınız. Ama 15 bağ = 15.975 ton olur. Bu da 0.975 ton fazla demir demektir. Bu fazlalığı nasıl yönetirsiniz?

Bazı müteahhitler, fazla gelen demiri bir sonraki projeye aktarır. Ama bazıları, fazla gelen demiri satıcıya geri verir. Bu, sözleşmede belirtilmelidir. Geri verme şartı olmayan satıcılar, fazla demiri geri almaz. Bu yüzden, sipariş verirken “tam tonaj” isteyin, değil “tam bağ”.

Önemli: 8 mm ve 10 mm gibi ince demirler, genellikle 100 adet değil, 200 adet bağ olarak satılır. Bu yüzden her zaman “1 bağ kaç adet?” diye sorun. Yanlış anlaşılmışsa, 2 kat fazla ödeme yapabilirsiniz.

Demir Alırken Sık Yapılan Hatalar

• “1 bağ = 1 ton” diye düşünmek. Sadece 12 mm çaplı demirde bu geçerli.
• Demirin çapını ölçmeden almak. Çap küçükse, ağırlık ve dayanım düşer.
• Teslimatta ağırlığı kontrol etmemek. Sadece bağ sayısına bakmak yeterli değildir.
• Farklı marka demirleri karışık kullanmak. Bu, betonla yapışma oranını bozar.
• Demiri ıslak yerde saklamak. Paslanma riski artar.

En çok yapılan hata: “İşin bitmesine 2 gün kaldı, 1 bağ demir kalmadı.” Son anda demir almak, fiyatın %30-40 arttığı günlerde olur. Bu yüzden, projenin %90’ı bittiğinde, %10’luk bir yedek demirinizi saklayın. Bu, sizi büyük masraflardan kurtarır.

Sonuç: 1 Bağ Demir Kaç Ton? Ne Kadar Almalısınız?

1 bağ demir kaç ton? Cevap, çapa bağlı. 8 mm’de 0.474 ton, 25 mm’de 4.830 ton. 12 mm çaplı demir, inşaatlarda en çok kullanılan tür ve 1 bağı yaklaşık 1.065 ton eder. Bu bilgiyi kullanarak, projenizdeki toplam demir ihtiyacını hesaplayın. Fazla almak, para kaybıdır. Az almak, işin durmasına neden olur.

Demir alırken, sadece fiyat değil, çap, uzunluk, kalite ve teslimat koşulları da önemlidir. Her bağın ağırlığını ölçün. Her çapı kontrol edin. Her satıcıya “Bu demirin üreticisi kim?” diye sorun. Bu küçük detaylar, büyük projelerde büyük fark yaratır.

İnşaat, küçük hatalarla yıkılmaz. Ama küçük hataların birikimiyle yıkılır. Demirin ağırlığını bilmeniz, projenizin temelini sağlamlaştırmaktır.